Gdy prowadzisz diagnostykę u danego pacjenta lub monitorujesz efekty leczenia, to w ramach POZ na NFZ możesz wykonać tylko niektóre badania. Poniższa lista jest realizowana w każdej przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Warto dodać, że badania z budżetu powierzonego również są realizowane w każdej przychodni, natomiast wymagają osobnego sprawozdania w wizycie (często sam program gabinetowy przypisuje badanie do wizyty, czasem wymaga to kliknięcia przez lekarza – warto dopytać podczas pierwszych dni pracy, jak należy to zrobić).
Parametry hematologiczne
- morfologia krwi obwodowej z płytkami krwi,
- morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi,
- retikulocyty,
- odczyn opadania krwinek czerwonych (OB).
Elektrolity i parametry wydolności nerek
- sód,
- potas,
- wapń zjonizowany,
- wapń całkowity,
- mocznik,
- kreatynina,
- kwas moczowy.
Gospodarka żelazem, poziom witaminy B12 oraz kwasu foliowego
- żelazo,
- żelazo – całkowita zdolność wiązania (TIBC),
- stężenie transferyny,
- ferrytyna (w ramach budżetu powierzonego),
- witamina B12 (w ramach budżetu powierzonego),
- kwas foliowy (w ramach budżetu powierzonego).
Gospodarka węglowodanowa
- stężenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c),
- glukoza,
- test obciążenia glukozą.
Gospodarka białkowa
- białko całkowite,
- proteinogram,
- albumina.
Parametr zapalny
- białko C-reaktywne (CRP),
- CRP – szybki test ilościowy (dzieci do ukończenia 6. roku życia) (w ramach budżetu powierzonego).
Profil lipidowy
- cholesterol całkowity,
- cholesterol-HDL,
- cholesterol-LDL,
- triglicerydy (TG).
Ocena uszkodzenia mięśni
- kinaza kreatynowa (CK).
Ocena wątroby, dróg żółciowych
- bilirubina całkowita,
- bilirubina bezpośrednia,
- fosfataza alkaliczna (ALP),
- aminotransferaza asparaginianowa (AST),
- aminotransferaza alaninowa (ALT),
- gammaglutamylotranspeptydaza (GGTP).
Ocena trzustki
- amylaza.
RZS
- czynnik reumatoidalny (RF),
- anty-CCP (w ramach budżetu powierzonego).
Czynniki związane z chorobami zakaźnymi
- miano antystreptolizyn O (ASO),
- antygen HBs-AgHBs,
- przeciwciała anty-HCV (w ramach budżetu powierzonego),
- VDRL,
- HIV test przesiewowy – przeciwciała przeciwko anty-HIV i antygen p24 (w ramach budżetu powierzonego).
Ocena tarczycy
- hormon tyreotropowy (TSH),
- FT3,
- FT4.
Ocena prostaty
- PSA – antygen swoisty dla stercza całkowity,
- fosfataza kwaśna całkowita (ACP).
Ocena alergologiczna
- immunoglobuliny E całkowite (IgE) (w ramach budżetu powierzonego),
- immunoglobuliny E swoiste (IgE) z panelem 10-punktowych oznaczeń dotyczącym alergii (w ramach budżetu powierzonego):
- wziewnych: leszczyna, olcha, brzoza, trawy, żyto, bylica, roztocza kurzu domowego, pies, kot, alternaria,
- pokarmowych: mleko, jajko, pszenica, soja, orzechy ziemne, orzechy laskowe, ryby, owoce morza – skorupiaki, marchew, jabłko.
Parametry krzepnięcia
- wskaźnik protrombinowy (INR),
- czas kaolinowo-kefalinowy (APTT),
- fibrynogen.
Badanie moczu
- ogólne badanie moczu z oceną właściwości fizycznych, chemicznych oraz oceną mikroskopową osadu,
- ilościowe oznaczanie białka,
- ilościowe oznaczanie glukozy,
- ilościowe oznaczanie wapnia,
- ilościowe oznaczanie amylazy.
Badanie kału
- badanie ogólne,
- na pasożyty,
- krew utajona – metodą immunochemiczną,
- antygen H. pylori w kale (w ramach budżetu powierzonego).
Badania mikrobiologiczne
- posiew moczu z antybiogramem,
- posiew wymazu z gardła z antybiogramem,
- posiew kału w kierunku pałeczek Salmonella i Shigella,
- strep-test (w ramach budżetu powierzonego).
EKG spoczynkowe
Badania USG
- USG tarczycy i przytarczyc,
- USG ślinianek,
- USG nerek, moczowodów, pęcherza moczowego,
- USG brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej, w tym wstępnej oceny gruczołu krokowego,
- USG obwodowych węzłów chłonnych.
Zdjęcia rentgenowskie
- zdjęcie klatki piersiowej w projekcji AP i bocznej,
- zdjęcia kostne – w przypadku kręgosłupa, kończyn i miednicy w projekcji AP i bocznej,
- zdjęcie czaszki,
- zdjęcie zatok,
- zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej.
Tomografia komputerowa klatki piersiowej
Po stwierdzeniu nieprawidłowości we wcześniej wykonanym badaniu RTG klatki piersiowej przy wskazaniach do pogłębienia diagnostyki.
Badanie endoskopowe (badania nieobciążające budżetu POZ)
- kolonoskopia,
- gastroskopia.
Test antygenowy w kierunku: SARS-CoV-2, grypy A+B oraz RSV (tzw. test COMBO).
Natomiast, jeżeli Twój POZ realizuje opiekę koordynowaną (informację o tym uzyskasz od właściciela przychodni) to możesz zlecać dodatkowe badania laboratoryjne/obrazowe lub czynnościowe:
- BNP (NT-pro-BNP),
- albuminuria,
- UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu),
- antyTPO (przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej),
- antyTSHR (przeciwciała przeciw receptorom TSH),
- antyTG (przeciwciała przeciw tyreoglobulinie),
- EKG wysiłkowe,
- Holter EKG– 24/48/72 godz.,
- Holter RR 24 godz.,
- USG Doppler tętnic szyjnych,
- USG Doppler naczyń żylnych/tętniczych kończyn dolnych,
- ECHO serca przezklatkowe,
- spirometria,
- spirometria z próbą rozkurczową,
- biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana (u dorosłych),
- badanie tomografii komputerowej tętnic wieńcowych.
W ramach opieki koordynowanej możesz także kierować pacjenta na konsultacje dietetyczną, porady edukacyjne oraz konsultację ze specjalistą z określonych dziedzin (kardiologii, endokrynologii, diabetologii, nefrologii czy pulmonologii).
Dodatkowo w ramach programu profilaktycznego „Moje Zdrowie” pacjent w wieku 20-40 lat ma zlecane po wypełnieniu ankiety wykonanie lipoproteiny (a), a na wizycie podsumowującej możliwe jest także zlecenie badania na krew utajoną w kale metodą FIT-OC (w określonych grupach pacjentów).
Źródła:
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej wraz z aktami zmieniającymi.
- https://pacjent.gov.pl/artykul/jakie-badania-moze-zlecic-lekarz-poz