Jak wygląda praca w NiŚPL oraz o co warto spytać przed jej rozpoczęciem

Istnieje wiele nazw oraz skrótów opisujących pracę w ramach Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej (NiŚOZ) – NPL (Nocna Pomoc Lekarska), Nocna Opieka Lekarska, NiŚPL (Nocna i Świąteczna Pomoc Lekarska), nocnik, a część pacjentów wciąż nazywa to „pogotowiem” lub „całodobówką”. Dla większej przejrzystości, w całym artykule będziemy posługiwać się skrótem NiŚPL.

Zasady organizacji pracy w ramach NiŚPL są bardzo zróżnicowane. Wśród cech wspólnych można wyróżnić:

• realizowanie świadczeń od poniedziałku do piątku, w godzinach od 18:00 do 8:00 dnia następnego oraz w soboty, niedziele i inne dni ustawowo wolne od pracy w godzinach od 8:00 danego dnia do godziny 8:00 dnia następnego, w warunkach ambulatoryjnych,
• wymagany personel stanowią:
  – lekarze: lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu,
  – pielęgniarki: pielęgniarka posiadająca prawo wykonywania zawodu,
• konieczność zapewnienia co najmniej jednego zespołu lekarsko-pielęgniarskiego do realizacji świadczeń.

Pamiętaj, że Twój dyżur trwa do 8:00. Często spotyka się miejsca „zezwalające” lekarzowi wyjść wcześniej, aby mógł swobodnie iść np. do innej pracy. W sytuacji, gdy podczas Twojej nieobecności zgłosi się pacjent w stanie zagrożenia zdrowia i/lub życia do odpowiedzialności zostaniesz pociągnięty Ty!

Wizyty domowe i stwierdzanie zgonów

Nie we wszystkich NiŚPL konieczne są wizyty domowe oraz stwierdzanie zgonów. Część NiŚPL ma osobne zespoły lekarskie do wizyt ambulatoryjnych i osobne do wizyt domowych/stwierdzania zgonu. W innych miejscach dany rejon wyjazdowy jest obsługiwany przez inną jednostkę NiŚPL niż ta, która świadczy konsultację ambulatoryjnie.

Organizacja pracy w ramach NiŚPL jest bardzo różna w zależności od regionu, oto kilka przykładów:

1. W miejscowości A jest jeden lekarz w godzinach 18:00-8:00 w dni powszednie oraz 8:00-8:00 w dni świąteczne, który przyjmuje zarówno dzieci, jak i dorosłych oraz jeździ na wizyty domowe.
2. W miejscowości B jest dwóch lekarzy: jeden przyjmuje dzieci, a drugi przyjmuje dorosłych oraz jeździ na wizyty domowe.
3. W miejscowości C w NiŚPL jest dwóch lekarzy przyjmujących na miejscu oraz trzeci, który zajmuje się wizytami domowymi.
4. W miejscowości D jest jeden lekarz w godzinach 18:00-8:00 w dni powszednie oraz 8:00-8:00 w dni świąteczne, który przyjmuje zarówno dzieci, jak i dorosłych, natomiast wizyty domowe z tego obszaru ogarnia NiŚPL znajdująca się w miejscowości E, gdzie jeden lekarz przyjmuje dzieci, a drugi dorosłych oraz jeździ na wizyty domowe.
5. W miejscowości F znajdują się 2 jednostki NiŚPL – jedna zaopatruje wyłącznie dzieci, a druga tylko dorosłych.

Inna sprawa to możliwości diagnostyczno-lecznicze w ramach danej NiŚPL, oto kilka przykładów:

1. W miejscowości A NiŚPL znajduje się w budynku wielospecjalistycznego szpitala. Można tutaj zlecać badania laboratoryjne, a w uzasadnionych przypadkach nawet obrazowe. Dostępna jest nieograniczona liczba testów COMBO. W razie zgłoszenia się pacjenta ze stanem nagłym SOR znajduje się 2 piętra wyżej.
2. W miejscowości B NiŚPL znajduje się w budynku szpitala powiatowego. Mimo to nie można tutaj zlecać badań laboratoryjnych ani obrazowych. Pacjent może być skierowany tylko bezpośrednio na oddział szpitalny/izbę przyjęć, gdyż nie ma w tym szpitalu SORu.
3. W miejscowości C NiŚPL znajduje się 15 km od najbliższego szpitala. Nie ma możliwości zlecania badań laboratoryjnych ani wykonania testów COMBO. Pacjent może być skierowany tylko bezpośrednio na oddział szpitalny, musi być transportowany przez ZRM lub zorganizować transport we własnym zakresie.

Tym samym przed rozpoczęciem pracy w ramach NiŚPL warto dopytać o kilka istotnych kwestii:

1. Czy dana placówka obejmuje opieką wyłącznie dorosłych, czy może całą populację – z uwzględnieniem dzieci?
2. Czy NiŚPL ma umowę na wystawianie kart zgonu oraz wizyty domowe? Jeżeli tak, to czy w danym miejscu znajduje się kierowca, czy trzeba dojeżdżać samemu?
3. Czy NiŚPL zajmuje się oceną stanu zdrowia zatrzymanych przez policję?
4. Czy jest możliwość zlecania badań laboratoryjnych oraz testów COMBO?
5. Jakie leki doraźnie stosowane znajdują się w NiŚPL?
6. Jaki sprzęt masz do dyspozycji? Niektóre placówki NiŚPL nie mają nawet dobrego ciśnieniomierza, pracują na starym EKG albo nie posiadają pasków do glukometru.
7. Jaka jest orientacyjna liczba pacjentów zgłaszających się do placówki na dyżurze w tygodniu (poniedziałek-piątek) oraz w weekend (sobota-niedziela)? Czasem wysoka stawka godzinowa ma swoje „koszty” w postaci bardzo dużej ilości przyjmowanych pacjentów.
8. Czy stawka godzinowa w weekend jest wyższa niż stawka godzinowa w tygodniu?
9. Czy istnieje możliwość konsultacji z drugim lekarzem pracującym w placówce lub z lekarzem SOR/oddziału szpitalnego?

Warto dodać, że placówki NiŚPL w każdej miejscowości są zorganizowane trochę inaczej – wiele zależy od lokalnych uwarunkowań. Część z nich może być fatalnie zorganizowana – z dużą ilością pacjentów, którzy często są w bardzo ciężkim stanie. W innych miejscach pacjenci mogą przychodzić niezwykle rzadko, ale często warunkuje to niską stawkę godzinową za taki dyżur. W wielu miejscach obszar zaopatrywania do wizyt domowych jest ogromny i wiąże się to z pokonywaniem bardzo dużej ilości kilometrów.