Programy profilaktyczne w POZ

Rzeczywistość programów profilaktycznych

Wychodząc naprzeciw najczęstszym problemom zdrowotnym Polek i Polaków, NFZ wspólnie z Ministerstwem Zdrowia oferują kolejne programy profilaktyczne, skierowane do osób narażonych na wystąpienie określonych chorób.

Program profilaktyczny Moje Zdrowie

Program ten jest realizowany od maja 2025 r. i jest następcą innego programu profilaktycznego – 40 plus. Jest przeznaczony dla wszystkich pacjentów po 20. roku życia i obowiązek jego realizacji spoczywa na wszystkich placówkach POZ. Przysługuje on pacjentom:

• co 5 lat (jeśli ma 20–49 lat)
• co 3 lata (jeśli ma 50 i więcej lat).

Jeśli pacjent skorzystał z programu Profilaktyka 40 PLUS, może przystąpić do programu Moje Zdrowie po roku od ostatnich badań.

Pierwszym krokiem jest wypełnienie ankiet w aplikacji mojeIKP, Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub w przychodni POZ. Następnie generowane jest skierowanie na badania – pakiet podstawowy dla wszystkich oraz rozszerzony w zależności od zaznaczonych opcji w ankiecie. Placówka POZ ma 30 dni na podjęcie realizacji powyższych badań.

Podstawowe badania w ramach programu obejmują morfologię krwi, poziom glukozy, kreatyninę, lipidogram, TSH.

Po badaniach należy ustalić z pacjentem wizytę podsumowującą.

W jej trakcie należy przeanalizować wyniki, wykonać pomiary antropometryczne i ciśnienie krwi.

Na końcu należy sporządzić indywidualny plan zdrowotny (IPZ), który może również obejmować interwencje profilaktyczne (np. porady edukacyjne, dietetyczne czy antynikotynowe– pacjent ma prawo do dwóch takich porad w ramach programu).

Programy profilaktyczne w POZ: CHUK

Część programów profilaktycznych jest realizowana w POZ. Spośród popularniejszych programów należy wyróżnić program profilaktyki gruźlicy (który z lekarskiego punktu widzenia nie jest istotny, bo jest obsługiwany przez pielęgniarki) oraz program profilaktyki chorób układu krążenia (CHUK).

Ten ostatni jest realizowany obowiązkowo przez wszystkie przychodnie. Polega na tym, że zdrowemu pacjentowi (bez choroby sercowo-naczyniowej, cukrzycy, hipercholesterolemii, przewlekłej choroby nerek) od 35 do 65 roku życia, w ramach programu raz na 5 lat przysługuje pakiet badań profilaktycznych z oceną stanu zdrowia i wydaniem dalszych zaleceń. Pacjent wypełnia ankietę dotyczącą stanu zdrowia, ma wykonywane pomiary antropometryczne oraz zlecane badania lipidogramu oraz stężenia glukozy na czczo. Następnie zgłasza się z wynikami w celu oceny ryzyka sercowo-naczyniowego oraz dalszych zaleceń.

Kto może wziąć udział w programie:

• Pacjent w wieku od 35 do 65 lat.
• Bez stwierdzonej cukrzycy, przewlekłej choroby nerek, rodzinnej hipercholesterolemii ani niektórych chorób układu krążenia (może chorować na nadciśnienie tętnicze!).
• Nie korzystał z badań w ramach programu Moje Zdrowie w ciągu ostatnich 12 miesiącach.
• Nie korzystał z badań w ramach programu CHUK w ciągu ostatnich 5 lat.

Pozostałe programy profilaktyczne: raka jelita grubego, raka piersi, raka szyjki macicy

Warto posiadać wiedzę na temat innych programów profilaktycznych, które nie są realizowane w POZ. Pozwoli to uniknąć wystawiania niepotrzebnych skierowań do poradni specjalistycznych czy zlecania zbędnych badań. Z praktycznego punktu widzenia najistotniejsze są programy profilaktyki raka jelita grubego, raka piersi i raka szyjki macicy obsługiwane przez dość liczne placówki.

Informacje dla lekarzy: aktualności dotyczące programów profilaktycznych

Pod tym linkiem: Programy profilaktyczne / Dla Pacjenta / Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) – finansujemy zdrowie Polaków możesz sprawdzić jakie są najważniejsze programy profilaktyczne i którym pacjentom można je polecić.

A pod tym: Programy profilaktyczne – Gdzie się leczyć (nfz.gov.pl) znajdziesz najbliższe placówki, które realizują dane programy i do których pacjent może się udać bez skierowania.

Jeżeli pracujesz w dużym mieście, warto też śledzić stronę, na której publikowane są informacje o mniej popularnych programach profilaktycznych, z aktualizowaną listą placówek realizujących te programy.