Specjalizacja z medycyny rodzinnej to wyjątkowa ścieżka kariery, która pozwala na objęcie opieką pacjentów na każdym etapie ich życia – od najmłodszych po seniorów. To dziedzina, która wymaga szerokiej wiedzy i umiejętności z wielu obszarów medycyny, ponieważ jako lekarz rodzinny jesteś pierwszym kontaktem dla pacjenta, diagnozujesz, leczysz, a także kierujesz na dalsze badania, jeśli uznasz to za konieczne. Medycyna rodzinna jest więc dla tych, którzy lubią wielozadaniowość, ponieważ nie ma tu jednego, wąskiego obszaru, w którym się wyspecjalizujesz. Każdego dnia możesz zetknąć się z różnorodnymi przypadkami – od infekcji, przez choroby przewlekłe, po poradnictwo dotyczące profilaktyki zdrowotnej.
Co więcej, to jedna z tych specjalizacji, w których bardzo ważna jest komunikacja z pacjentem. Medycyna rodzinna stawia na budowanie zaufania i długotrwałych relacji, co może być ogromną motywacją dla osób, które widzą sens w byciu blisko pacjentów i ich rodzin na każdym etapie leczenia i zdrowienia.
Czas trwania specjalizacji
Proces zdobywania specjalizacji z medycyny rodzinnej obejmuje szkolenie trwające 4 lata.
Harmonogram obowiązujący od postępowania kwalifikacyjnego – wiosna 2023 r.:
sumaryczny czas trwania szkolenia: 4 lata (208 tygodni i 4 dni/1044 dni roboczych), w tym:
- czas na samokształcenie: 1 tydzień i 2 dni (7 dni roboczych).
- urlop szkoleniowy na przygotowanie i przystąpienie do PES – 1 tydzień i 1 dzień (6 dni roboczych).
Oraz dodatkowe dni na samokształcenie (6 dni roboczych w każdym roku specjalizacji, czyli dodatkowo 24 dni robocze) przeznaczone na udział w konferencjach, kursach naukowych i doskonalących i innych szkoleniach w danej dziedzinie specjalizacji do wyboru lekarza. Skracają one staż podstawowy z medycyny rodzinnej i niewykorzystane w danym roku specjalizacji przepadają.
Program obowiązujący od postępowania kwalifikacyjnego – wiosna 2023 r.
Kursy specjalizacyjne
W trakcie specjalizacji z medycyny rodzinnej rezydenci są zobowiązani do odbycia szeregu kursów specjalizacyjnych, które mają na celu poszerzenie ich wiedzy teoretycznej oraz praktycznej. Kursy te mogą być realizowane w formie stacjonarnej lub częściowo jako e-learning.
Oto lista wszystkich kursów specjalizacyjnych wraz z czasem trwania:
- Kurs wprowadzający: „Wprowadzenie do specjalizacji w medycynie rodzinnej”
Czas trwania: 5 dni (40 godzin dydaktycznych) - „Komunikacja lekarz – pacjent oraz zapobieganie wypaleniu zawodowemu”
Czas trwania: 5 dni (40 godzin dydaktycznych), kurs wyłącznie stacjonarny - „Opieka nad pacjentem na różnych etapach życia”
Czas trwania: 5 dni (40 godzin dydaktycznych) - „Szczepienia dzieci i dorosłych”
Czas trwania: 3 dni (24 godziny dydaktyczne) - „Badania diagnostyczne w POZ”
Czas trwania: 5 dni (40 godzin dydaktycznych), w tym 3 dni przeznaczone na kurs interpretacji EKG. - „Opieka nad pacjentem geriatrycznym”
Czas trwania: 2 dni (16 godzin dydaktycznych) - „Problemy psychiatryczne i neurologiczne w praktyce lekarza rodzinnego”
Czas trwania: 4 dni (32 godziny dydaktyczne) - „Leczenie bólu o różnym podłożu. Leczenie ran”
Czas trwania: 3 dni (24 godziny dydaktyczne) - „Onkologia dla lekarzy rodzinnych z elementami opieki paliatywnej”
Czas trwania: 3 dni (24 godziny dydaktyczne) - „Postępowanie w nadwadze i otyłości”
Czas trwania: 2 dni (16 godzin dydaktycznych) - „Wybrane problemy w medycynie rodzinnej: choroby zakaźne, okulistyka, stomatologia”
Czas trwania: 5 dni (40 godzin dydaktycznych) - „Stany nagłe, zatrucia i zagrożenia życia w medycynie rodzinnej”
Czas trwania: 5 dni (40 godzin dydaktycznych), kurs wyłącznie stacjonarny - „USG w medycynie rodzinnej”
Czas trwania: 3 dni (24 godziny dydaktyczne), kurs wyłącznie stacjonarny - „Orzecznictwo lekarskie”
Czas trwania: 3 dni (24 godziny dydaktyczne) - „Profilaktyka i promocja zdrowia”
Czas trwania: 2 dni (16 godzin dydaktycznych) - Kurs atestacyjny (podsumowujący): „Medycyna rodzinna”
Czas trwania: 5 dni (40 godzin dydaktycznych), w ostatnim roku szkolenia specjalizacyjnego przed przystąpieniem do PE
Wszystkie kursy kończą się formalnym potwierdzeniem uczestnictwa oraz zaliczeniem.
Staże kierunkowe
Z zakresu:
- Medycyny rodzinnej
Czas trwania: 99 tygodni (495 dni roboczych) - Chorób wewnętrznych
Czas trwania: 13 tygodni (65 dni roboczych) - Diabetologii
Czas trwania: 4 tygodnie (20 dni roboczych) - Kardiologii
Czas trwania: 4 tygodnie (20 dni roboczych) - Pediatrii
Czas trwania: 21 tygodni (105 dni roboczych), w tym 4 tygodnie w pediatrycznej izbie przyjęć - Chirurgii ogólnej
Czas trwania: 3 tygodnie (15 dni roboczych) - Medycyny ratunkowej – w szpitalnym oddziale ratunkowym
Czas trwania: 4 tygodnie (20 dni roboczych) - Neonatologii
Czas trwania: 2 tygodnie (10 dni roboczych) - Psychiatrii
Czas trwania: 3 tygodnie (15 dni roboczych) - Geriatrii
Czas trwania: 2 tygodnie (10 dni roboczych) - Dermatologii
Czas trwania: 2 tygodnie (10 dni roboczych) - Otorynolaryngologii
Czas trwania: 2 tygodnie (10 dni roboczych) - Medycyny paliatywnej
Czas trwania: 4 tygodnie (20 dni roboczych)
Staże można realizować w oddziale lub poradni posiadającej akredytację do prowadzenia poszczególnej specjalizacji lub danego stażu. Wyjątkiem jest staż z medycyny ratunkowej (tylko SOR) oraz staż z medycyny paliatywnej (można go realizować również w ramach hospicjum domowego).
Wynagrodzenie
Medycyna rodzinna jest specjalizacją priorytetową, w związku z czym rezydenci od 1 lipca 2025 r. otrzymują wynagrodzenie w wysokości 10 711 zł, a po dwóch latach zatrudnienia – 11 685 zł.
Dodatkowo można zdecydować się na tzw. „bon patriotyczny” w wysokości 700 zł brutto miesięcznie dodatkowego wynagrodzenia.
Obowiązki naukowe rezydenta medycyny rodzinnej
W trakcie szkolenia specjalizacyjnego lekarz rezydent:
- jest zobowiązany do napisania i opublikowania pracy naukowej w recenzowanym czasopiśmie medycznym, gdzie pełni rolę autora lub współautora, lub przygotowania pracy poglądowej związanej z tematyką programu specjalizacji,
- musi opracować co najmniej jeden program poprawy jakości w praktyce lekarza rodzinnego,
- zobowiązany jest także do przygotowania materiałów szkoleniowych oraz przeprowadzenia zajęć teoretycznych dla grupy rezydentów, lub uczestnictwa w prowadzeniu zajęć dla studentów wydziałów lekarskich. Alternatywnie może przygotować i przeprowadzić podobne zajęcia dla innych grup słuchaczy np. uczniów liceum.
Opinie rezydentów medycyny rodzinnej* na temat ich specjalizacji
Judyt Fal: „Wszechstronność specjalizacji, bycie „sterem i okrętem” w pracy, bezpośredni kontakt z pacjentem, zróżnicowanie przypadków, duża decyzyjność co do leczenia, diagnostyki, samodzielność – dlatego wybrałam i to uznaję za plusy – dodatkowo do plusów dodałabym nieograniczone możliwości zatrudnienia, minusy – duża ilość pacjentów w sezonach infekcyjnych, co może przekładać się na „zmęczenie materiału”, przy dużej liczbie pacjentów brak czasu na dokumentację, brak czasu na pacjenta wymagającego większej uwagi – ale to można ładnie wypracować, brak czasu na podstawowe potrzeby fizjologiczne czasem ale oczywiście te minusy nie przysłaniają plusów.”
dorotapaulina92: „Jestem na końcu specjalizacji z medycyny rodzinnej. Od początku studiów wiedziałam, że to jest specjalizacja dla mnie. Przede wszystkim cenie sobie komfort spania we własnym łóżeczku (brak dyżurów) I bycie sobie własnym szefem bez konieczności podlegania jakimś dziwnym szpitalni-ordymatorowym hierarchiom. No i przekrój całej medycyny jest najlepszy, bo tak naprawdę trzeba się znać po trochu na wszystkim:)”
luizamarkiewicz: „Kończę pierwszy rok specjalizacji. Przekonał mnie stosunkowo krótki czas trwania, szeroka możliwość ukierunkowania się na węższe dziedziny (geriatria, wizyty domowe my love:)), możliwość pracy w lokalnych przychodniach w małych miejscowościach, szybka samodzielność i dynamiczny rozwój i wzrost kompetencji lekarzy rodzinnych (opieka koordynowana). Kursy i staże, dni na samokształcenie w nowym programie specjalizacji są super zaplanowane! Z wad – różny stopień zaangażowania kierownika specjalizacji;) I tempo pracy, wieczna presja czasu, zwłaszcza w sezonie infekcyjnym.”
Źródła:
- https://www.cmkp.edu.pl/wp-content/uploads/2023/02/0713-program-1.pdf
- https://www.cmkp.edu.pl/wp-content/uploads/2024/08/Liczba-miejsc-szkoleniowych-na-postepowanie-jesien-2024.pdf
- https://www.cmkp.edu.pl/wp-content/uploads/2023/08/liczba-miejsc-szkoleniowych-postepowanie-jesien-2023.pdf
* Opinie rezydentów medycyny rodzinnej na temat ich specjalizacji, zostały zebrane podczas konkursu przeprowadzonego przez nas we wrześniu 2024 r. Zachowaliśmy pisownię oryginalną.