Badanie podmiotowe (wywiad) oraz przedmiotowe (badanie fizykalne) są niezbędnymi elementami do postawienia prawidłowego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniej terapii. Niestety, mając w POZ ograniczoną ilość czasu na pacjenta, często nie jesteśmy w stanie zbadać go „od stóp do głów”, tak jak uczono nas na studiach. Dlatego warto ukierunkować elementy badania fizykalnego w zależności od objawów oraz na podstawie dokładnie przeprowadzonego wywiadu.
W przypadku badania fizykalnego warto korzystać z gotowych schematów, a dopasowane szablony dla jednostek chorobowych najczęściej spotykanych w POZ można znaleźć w aplikacji POZycja pierwsza. Natomiast jeżeli pacjent zgłasza się z powodu np. guzka na powiece i bolesności, należy skupić się na ocenie w orientacyjnym badaniu okulistycznym i umieścić adnotację:
Z uwagi na charakter skargi głównej badanie przedmiotowe ograniczono do badania okulistycznego.
Przyjmowanie dzieci
W przypadku przyjmowania dzieci, zwłaszcza <6 roku życia najlepiej przejść przez wszystkie elementy badania fizykalnego, nie zapominając o badaniu otoskopowym czy ocenie okolicy pieluszkowej.
W ramach NiŚPL warto poświęcić więcej czasu na wywiad, a zwłaszcza badanie przedmiotowe. Pacjent często zgłasza się do nas po raz pierwszy, zupełnie go nie znamy, a naszym celem jest wykluczenie stanu zagrożenia życia. W pracy w Nocnej Pomocy nie mamy ograniczenia czasowego na wizytę, więc możemy więcej minut poświęcić badaniu przedmiotowemu. Jest to o tyle istotne, że w większości takich placówek nie mamy dostępu do dodatkowych badań obrazowych czy laboratoryjnych, więc decyzja, czy pacjenta należy skierować do szpitala, czy odesłać do domu jest uzależniona od Twoich umiejętności w zbieraniu wywiadu i dokładnego badania pacjenta.Ocena stanu ogólnego, parametrów krytycznych, obrzęków, węzłów chłonnych oraz stanu skóry.
Materiały filmowe przydatne do powtórki przed pracą w POZ/NiŚPL
Poniżej dostępny jest zbiór filmów, udostępnionych przez Gdański Uniwersytet Medyczny na platformie YouTube. W materiałach przedstawiony jest prawidłowy sposób przeprowadzania badania przedmiotowego, najczęściej wykonywanego w POZ/NiŚPL.
- Ocena stanu ogólnego, parametrów krytycznych, obrzęków, węzłów chłonnych oraz stanu skóry.
- Badanie klatki piersiowej.
- Badanie brzucha oraz badanie per rectum.
Warto także zainwestować w rozwój własnych umiejętności dodatkowych: badanie USG point-of-care, badanie dermatoskopowe czy szkolenia doskonalące ze stanów nagłych. Podniosą one Twoje kompetencje, zdecydowanie ułatwią pracę, a także zwiększą Twoją atrakcyjność na rynku.
Praktyczny zakres wiedzy dotyczącej przeprowadzania i interpretacji badania fizykalnego może różnić się w zależności od miejsca pracy oraz posiadanych dodatkowych kompetencji. Jednak zawsze musisz mieć je opanowane w takim stopniu, aby rozpoznać stan zagrożenia życia i jak najszybciej zapewnić pacjentowi odpowiednią pomoc. Nie możesz przeoczyć sytuacji wymagającej pilnej interwencji, a do oceny całej reszty mogą posłużyć Ci dodatkowe badania.