Czym jest zwolnienie lekarskie i jak wygląda formularz e-ZLA?
Rozpoczynasz pracę w POZ. Zarejestrowałeś się już w ZUS, masz nadaną rolę lekarza na platformie PUE i certyfikat ZUS. Chcesz wystawić swoje pierwsze „L4”. Jak to technicznie wykonać? Jak długie zwolnienia wystawiać? Co zrobić w przypadku otrzymania pisma od ZUS?
To zależy. Dokument ZLA możesz wystawić przez platformę PUE albo przez program do obsługi poradni, na którym pracujesz.
Niezależnie od miejsca, w którym wystawiasz zaświadczenie, jest to bardzo intuicyjne. Należy po prostu wypełnić wymagane rubryki:
Jak wygląda formularz e-ZLA?
- Miejsce ubezpieczenia.
Zaznacz jedną z opcji:
• ZUS (ustawienie domyślne),
• KRUS (w przypadku rolników),
• inne w Polsce (np. w przypadku służb mundurowych, takich jak straż pożarna, policja),
• w innym państwie.
Najczęściej pacjent sam Ci na początku procedury wypełniania ZUS e-ZLA powie, że jest ubezpieczony „gdzieś indziej niż w ZUS”, np. rolnik w KRUS lub policjant w „inne w Polsce” (nazywane czasem potocznie „3”).
- Identyfikator pacjenta.
Domyślnie PESEL. W razie braku nadanego numeru należy zaznaczyć odpowiednie pole i dalej posługujemy się serią i numerem paszportu pacjenta.
- Wybór płatników, dla których zostaną utworzone zaświadczenia.
Lista płatników, u których pacjent jest zgłoszony do ubezpieczenia, pojawi się automatycznie. Należy sprawdzić poprawność danych. Jeśli nie są zgodne ze stanem faktycznym, można ręcznie dodać płatnika. Pacjent musi podać Ci tylko jego numer NIP. Jeżeli wystawiasz zwolnienie dla osoby po ustaniu zatrudnienia, zaznaczasz odpowiednie pole obok nazwy pracodawcy.
- Informacje o niezdolności do pracy.
Jeżeli zaświadczenie wystawiane jest z powodu choroby, należy wypełnić zakres dat, kiedy pacjent pozostaje niezdolny do pracy. Trzeba także uzupełnić kod ICD-10 i zaznaczyć wskazanie lekarskie (chory musi leżeć – kod 1, może chodzić – kod 2).
Zaznaczenie prawidłowego wskazania jest istotne w razie kontroli ZUS.
Początek okresu zwolnienia nie może przypadać na okres wcześniejszy niż 3 dni przed datą jego wystawienia. Jeśli wpiszesz wcześniejszą datę, system wyświetli dodatkowe pole, w którym należy szczegółowo objaśnić, dlaczego to robisz.
W informacjach dotyczących niezdolności do pracy opcjonalnie możesz zawrzeć informacje na temat czasu hospitalizacji. Dotyczy to głównie zaświadczeń wystawianych przez lekarzy pracujących w szpitalach. Dodatkowo, w razie konieczności, można wybrać jeden z pięciu kodów literowych:
A – oznacza niezdolność do pracy powstałą po przerwie nieprzekraczającej 60 dni i spowodowaną tą samą chorobą, która była przyczyną niezdolności do pracy przed tą przerwą. Wypełnia się automatycznie, jeśli zastosujesz ten sam kod ICD-10 co na poprzednim zwolnieniu.
Od 1.01.2022 r. wszystkie okresy zasiłkowe się sumują i nie ma znaczenia, jaka choroba spowodowała orzeczenie niezdolności do pracy, o ile przerwa między zwolnieniami nie jest dłuższa niż 60 dni. Okres zasiłkowy to okres, kiedy pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy. Wynosi on:
– 182 dni,
– 270 dni – jeżeli niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą (kod „D” na zwolnieniu lekarskim) oraz ciążą (kod „B” na zwolnieniu lekarskim).
Przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów pracownik mógł przebywać na zwolnieniu lekarskim przez 182 dni. Następnie mógł wrócić na jeden dzień do pracy i zachorować na inną chorobę i okres 182 dni liczony był na nowo. W obecnym stanie prawnym jest to niemożliwe.
B – niezdolność do pracy w okresie ciąży.
C – niezdolność do pracy spowodowana nadużyciem alkoholu.
D – niezdolność do pracy spowodowana gruźlicą.
E – niezdolność do pracy spowodowana chorobą, która powstała nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego, w przypadku choroby, której okres wylęgania się jest dłuższy niż 14 dni.
Kiedy zaświadczenie wystawiane jest z powodu opieki nad chorym członkiem rodziny, w przypadku sprawowania jej nad dzieckiem, zaznaczasz którego podopiecznego dotyczy. Jeżeli opieka ma dotyczyć osoby dorosłej, pojawi się nowe pole, w którym trzeba zaznaczyć informację odnośnie do stopnia pokrewieństwa i datę urodzenia osoby, nad którą będzie sprawowana. Poza tym system wymaga podania zakresu dat nieobecności w pracy.
Ważne: długość zwolnienia przysługującego na opiekę nad dzieckiem, jest uzależniona od jego wieku. Do ukończenia przez dziecko 14. roku życia, rodzicowi przysługuje 60 dni zwolnienia w roku. Po 14. roku życia – 14 dni lub 30 dni, jeśli jest niepełnosprawne. Okresy zwolnienia nie sumują się w razie posiadania kilkorga dzieci.
Na opiekę nad dorosłymi członkami rodziny przysługuje łącznie 14 dni zwolnienia.
Dni zwolnienia z powodu opieki nad chorym członkiem rodziny są liczone do jednego limitu dla osoby wymagającej opieki, a nie osoby opiekującej się, np. jeśli kobieta ma dwójkę dzieci i syn w danym roku wykorzysta 10 dni opieki nad chorującą matką, to córka jej córka ma prawo już tylko do pozostałych 4 (a nie ponownie 14). - Adres pobytu ubezpieczonego w czasie trwania niezdolności do pracy.
Ostatnie pole do wypełnienia. Ważne w kontekście ewentualnej kontroli. Zapytaj pacjenta czy adres podany w systemie jest aktualny.
I już. Szczegółowa instrukcja wystawiania zwolnienia krok po kroku, jest dostępna tutaj: krok po kroku. Wystawianie elektronicznych zwolnień lekarskich (e-ZLA) – kreator dla lekarza (zus.pl).
Kontrola ZUS po wystawieniu e-ZLA?
Teoretycznie ZUS może przeprowadzić kontrolę każdego zwolnienia, w dowolnym czasie. Kontrola może polegać na wizycie lekarza orzecznika w miejscu pobytu pacjenta wskazanym w trakcie wystawiania zwolnienia (dlatego ważne, żeby podany adres był prawidłowym adresem pobytu pacjenta) lub w innej lokalizacji na podstawie dokumentów pozyskanych z różnych źródeł (np. postów w mediach społecznościowych).
W rzeczywistości rzadkością są kontrole przeprowadzane w weekendy oraz w ciągu pierwszych 33 dni trwania zwolnienia.
W razie rażących nieprawidłowości w naszych zwolnieniach możemy stracić prawo do ich wystawiania na okres do 1 roku. Poważniejsze konsekwencje grożą, jeśli nieprawidłowości polegają np. na przyjmowaniu korzyści majątkowych.
Pismo od ZUS po wystawieniu e-ZLA
Wszystko zależy od treści pisma. Najczęściej ZUS zwraca się z prośbą o przesłanie dokumentacji ułatwiającej ocenę zasadności zwolnienia. Organ rentowy ma prawo żądać wydania dokumentacji medycznej w związku z prowadzonym przez nie postępowaniem. Jeżeli ZUS wystąpi z takim wnioskiem, podmiot leczniczy musi mu ją wydać i musi udostępnić ją bezpłatnie.
Podsumowanie
Wystawianie zwolnienia jest proste i intuicyjne. Okres jego trwania powinien pokrywać się z niezdolnością pacjenta do pracy. Zwolnienie może obejmować nawet kilka miesięcy, jeżeli stan pacjenta tego wymaga. Wystawianie zaświadczenia powinno być prawidłowo udokumentowane i poprzedzone osobistą oceną stanu pacjenta (lekarz może udzielać świadczeń także za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności – teleporad, co również traktowane jest jako osobista ocena stanu pacjenta, ale pamiętaj o dokładnym prowadzeniu dokumentacji). Kontrole zwolnień przez ZUS, poza ewidentnymi nadużyciami, rzadko wiążą się z poważnymi konsekwencjami dla lekarzy. Jeśli mimo wszystko obawiasz się kontroli – ryzyko jej przeprowadzenia wzrasta wraz z długością trwania zwolnienia (zwłaszcza te przekraczające 33 dni nieprzerwanej niezdolności do pracy, zwłaszcza przekraczających 33 dni, kiedy obowiązek wypłaty zasiłku przejmuje ZUS).
Żródło: