Wystawianie recept na darmowe leki dla pacjentów powyżej 65. oraz do 18. roku życia 

Od 30 sierpnia 2023 r. seniorzy powyżej 65. roku życia mają prawo do darmowych leków, natomiast dzieci poniżej 18. roku życia mogą korzystać z tego przywileju od 1 września 2023 r.

Kryteria konieczne, aby otrzymać darmowe leki:

• pacjent ma co najmniej 65 lat albo mniej niż 18 lat,
• przepisany lek musi znajdować się na liście leków refundowanych „65+” / „18-”,
• pacjent posiada wskazania do refundacji na dany produkt leczniczy,
• niezbędne jest odnotowanie uprawnienia „S” lub „DZ” (musi być ono wpisane przez osobę przepisującą leki. Farmaceuta nie ma prawa wpisać kodu „S” i „DZ”,
• natomiast projekt zmodernizowanego rozporządzenia w sprawie recept zakłada, że farmaceuta w przyszłości będzie mógł uzupełnić także kody „S” i „DZ”),
• recepta wystawiona jest przez uprawnionego do tego lekarza lub pielęgniarkę,
• recepta musi być wypisana nie wcześniej niż 30 sierpnia 2023 r. (w przypadku seniorów 65+) lub 1 września 2023 r. (dotyczy dzieci poniżej 18 roku życia).

Odpłatność 100% jest nadrzędna nad uprawnieniem „S” i „DZ”.

W przypadku wpisania w rubryce odpłatności 100%, pacjent otrzyma leki pełnopłatnie.

Poziom odpłatności wpisujemy zgodnie z ogólnymi zasadami (np. 50%, 30%, ryczałt). Jeśli farmaceutyk znajduje się w wykazie leków refundowanych „65+” / „18-” przy wpisaniu zniżkowej odpłatności (np. 50%) automatycznie naliczy się jako bezpłatny (zwróć szczególną uwagę na leki zawierające rywaroksaban – obecnie poziom odpłatności we wskazaniu „profilaktyka udarów i zatorowości obwodowej u dorosłych pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową (…)” to 30% i nie znajduje się on w tym wskazaniu w wykazie leków „65+”, więc w większości przypadków należy „ręcznie” usunąć uprawnienia „S” – w przeciwnym razie pacjent nienależnie otrzyma darmowy lek. „Bezpiecznym” wyborem w tej sytuacji na ten moment jest lek Mibrex, który posiada rozdzielne opakowania – po 14 tabletek z dostępnym kodem „S” i po 28 tabletek bez niego, dzięki czemu nie musisz się zastanawiać, czy na pewno usunąłeś go z recepty wystawionej pacjentowi z migotaniem przedsionków). Błędem jest wpisywanie poziomu odpłatności „B”, jeśli dany lek takiej nie posiada.

Kto może wystawić receptę?

• lekarz zatrudniony w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ),
• lekarz specjalista udzielający świadczeń w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
• lekarz w szpitalu po zakończonym pobycie pacjenta tamże,
• lekarz udzielający świadczeń w ramach prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego/prywatnie/bez podpisanej umowy z NFZ,
• uprawniona do wystawiania recept pielęgniarka POZ,
• niepraktykujący lekarz dowolnej specjalizacji posiadający prawo wykonywania zawodu w przypadku recept dla siebie i dla rodziny.

W praktyce oznacza to, że pacjent uprawniony do bezpłatnego leku będzie mógł otrzymać receptę na niego od lekarza czy pielęgniarki w POZ, AOS i po zakończonym leczeniu szpitalnym – niezależnie od postaci recepty elektronicznej lub papierowej. Będzie także mógł otrzymać ją od lekarza przyjmującego prywatnie, który nie ma podpisanej umowy z NFZ.

Wykazy leków „65+” / „18-” mogą ulec zmianie wraz z nowymi listami refundacyjnymi. Aktualne listy refundacyjne są dostępne na stronie Ministerstwa Zdrowia. https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-lekow-refundowanych

Pamiętaj!

Zgodnie z artykułem 43a, ust. 1b ustawy o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych Twoim obowiązkiem przed wystawieniem recepty na bezpłatne produkty lecznicze pacjentowi do ukończenia 18. roku życia lub po ukończeniu 65. roku życia jest dokonać za pośrednictwem systemu P1 (lub przez IKP) weryfikacji ilości oraz rodzaju przepisanych pacjentowi leków oraz wyrobów medycznych, pod kątem bezpieczeństwa i konieczności ich stosowania, biorąc pod uwagę recepty wystawione oraz zrealizowane dla tego świadczeniobiorcy. W większości systemów gabinetowych jest możliwość takiego sprawdzenia podczas wystawiania recepty. Nie wymaga to zgody ani osobnego oświadczenia pacjenta.

Źródła:

• Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (DZ.U. 2023 poz.1733).
• Obwieszczenia Ministra Zdrowia – lista leków refundowanych (Obwieszczenia Ministra Zdrowia).
• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 poz. 146).
• https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.21.1.143.