W dzisiejszym skomplikowanym świecie medycyny staranne prowadzenie dokumentacji jest nieodłączną częścią obowiązków każdego profesjonalnego pracownika służby zdrowia. Dokumentacja medyczna odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu ciągłości opieki, gromadzeniu informacji o pacjentach i dostarczaniu niezbędnych danych dla celów diagnostycznych, terapeutycznych i badawczych.
Wiedza na temat właściwego prowadzenia dokumentacji medycznej jest nie tylko istotna z perspektywy prawnej i etycznej, ale również ma ogromne znaczenie dla jakości opieki, efektywności pracy zespołowej oraz badań naukowych. Niewłaściwie prowadzona dokumentacja może skutkować nieprawidłową interpretacją informacji, pomyłkami w terapii, utrudnieniami w kontynuacji opieki lub negatywnymi konsekwencjami prawnymi.
Dlaczego prowadzenie dokumentacji medycznej pacjenta jest ważne?
- dokumentację tworzymy bardziej z myślą o potencjalnych pozwach ze strony pacjenta, niż o tym, że sami chcemy mieć później wgląd w historię osoby leczonej,
- braki w dokumentacji odczytywane są na korzyść pacjenta,
- podważenie autentyczności dokumentacji jest bardzo trudne,
- staranność i czytelność dokumentacji medycznej świadczą o rzetelności lekarza – tak wynika z obecnej linii orzeczniczej,
- elektroniczna dokumentacja jest lepsza, ciężej podważyć jej autentyczność, zachowywana jest historia modyfikacji,
- dokumentację należy prowadzić na bieżąco, aby nie zapomnieć o ważnych elementach wizyty.
Pamiętaj, aby nigdy nikomu nie udostępniać swoich danych do logowania, a jeśli wychodzisz z gabinetu zawsze wyloguj się z systemu.
Elementy dokumentacji:
- dokumentacja powinna składać się z następujących części: powód zgłoszenia, badanie podmiotowe i przedmiotowe, wydane zalecenia,
- stwierdzenie, w jakim stanie ogólnym był pacjent (dobrym, średnim, ciężkim),
- unikaj skrótów o powszechnie nieznanym znaczeniu,
- badanie podmiotowe kończ stwierdzeniem „innych dolegliwości nie zgłasza”,
- jeśli pacjent zgłosił się z innych powodów niż choroba (np. wydanie zaświadczenia lub przedłużenie recepty) – umieść adnotację „nowych dolegliwości nie zgłasza”,
- w przypadku kluczowych objawów odnotuj również brak ich obecności (np. objawy oponowe ujemne, objawy otrzewnowe ujemne, w badaniu neurologicznym bez cech ogniskowego uszkodzenia OUN),
- obejmij w dokumentacji informację o uczuleniach na leki,
- u kobiet o tym czy są w ciąży, czy karmią piersią,
- jeśli nie masz historii leczenia pacjenta – zapisz leki, które przyjmuje. Jeśli nie pamięta, koniecznie odnotuj to. Zapis ten świadczy, że brałeś pod uwagę interakcje i działania niepożądane leków, iż myślałeś o interakcjach i działaniach ubocznych leków,
- dodaj adnotację, że poinformowałeś pacjenta o tym, iż nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich może prowadzić do groźnych powikłań,
- w opisie badań dodatkowych uwzględnij wykluczenie ostrych stanów, np. w EKG nie stwierdzam świeżych cech niedokrwienia,
- w zaleceniach uwzględnij także zapis:
– W razie pogorszenia stanu zdrowia, braku poprawy lub wystąpienia niepokojących objawów (można tutaj wymienić te szczególne, w zależności od stanu pacjenta) zalecono pilny kontakt z lekarzem w POZ lub wizytę w NiŚOZ/Izbie Przyjęć lub SOR.
Stany nagłe w POZ – dokumentacja
- W przypadku stanów nagłych odnotuj w dokumentacji:
– Z uwagi na charakter objawów, odchylenia w badaniu fizykalnym lub wyniki badań laboratoryjnych pacjent został skierowany na Oddział/Izbę Przyjęć/SOR w trybie pilnym transportem sanitarnym/ZRM lub transportem własnym w towarzystwie żony, syna bądź innego członka rodziny.
– Dodatkowo: Wydano skierowanie na transport sanitarny, numer telefonu do realizatora transportu sanitarnego i skierowanie na Oddział osobie upoważnionej (gdy pacjent jest np. osobą leżącą w domu). - Poinformowano pacjenta, że brak zgłoszenia się na SOR/Izbę Przyjęć szpitala może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia – w szczególności (tutaj warto podać najpoważniejsze powikłania w zależności od sytuacji), a nawet utraty życia.
Po ukończeniu wpisu przeczytaj go ponownie, upewniając się, czy nie zawiera błędów.
Zmian w dokumentacji medycznej papierowej dokonuj zgodnie z wymogami prawnymi (przekreślenie błędu, prawidłowy wpis, uzasadnienie poprawki, data i godzina poprawki, podpis i pieczątka). Nigdy nie używaj korektora ani nie zamazuj błędu.
Nie daj sobie wmówić, że staranne prowadzenie dokumentacji jest zbyt czasochłonne i niepotrzebne.
Dodatek – wizyta online:
Wirtualne konsultacje medyczne umożliwiają szybki dostęp do opieki zdrowotnej. Eliminują konieczność dojazdu i pozwalają pacjentom skonsultować swoje problemy zdrowotne z lekarzem bez konieczności wychodzenia z domu.
Jednak wraz z rozwojem telemedycyny pojawiają się nowe wyzwania związane z prawidłowym prowadzeniem dokumentacji medycznej podczas wizyt online. W porównaniu do tradycyjnych, konsultacje zdalne wymagają specjalnych umiejętności i narzędzi, aby zapewnić kompletność, dokładność i poufność informacji medycznych.
Oto kilka ważnych wpisów, które warto uwzględnić w dokumentacji medycznej dla wizyty online:
- zawsze dobrze jest dodać: „Wizyta odbyła się w formie teleporady. Tożsamość pacjenta zweryfikowano poprzez podanie przez niego danych identyfikacyjnych, zawartych w dokumentacji medycznej. Pacjenta poinformowano o niemożności weryfikacji zgłaszanych objawów oraz braku możliwości wykonania badania fizykalnego. Pacjent otrzymał informację o dostępności wizyty stacjonarnej.”,
- jeśli uważamy, iż pacjent powinien zgłosić się na wizytę osobistą: „Z uwagi na zgłaszane objawy zalecono pacjentowi niezwłoczne zgłoszenie się na lekarską wizytę stacjonarną lub do najbliższego SOR. Niektóre z podawanych dolegliwości mogą świadczyć o zagrożeniu życia lub zdrowia pacjenta.”.
Najlepszym rozwiązaniem jest prowadzenie dokumentacji według schematu pozwalającego o niczym nie zapomnieć. Aplikacja POZycja pierwsza zapewnia przykładowe szablony dokumentacji dla najczęściej spotykanych jednostek chorobowych w POZ oraz NiŚPL.
Źródła:
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania
- 3 NAJWIĘKSZE BŁĘDY REZYDENTÓW W DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ! (youtube)
- CZTERY PRZYDATNE WPISY W DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ WIZYTY ON-LINE
- MINI WYKŁADY O WAŻNYCH DLA LEKARZY SPRAWACH: DOKUMENTACJA MEDYCZNA
- 20 PORAD DOTYCZĄCYCH PROWADZENIA DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ
- JAK LEKARZ POZ MA ZWERYFIKOWAĆ TOŻSAMOŚĆ PACJENTA, KORZYSTAJĄCEGO Z TELEPORADY

